Betekenis

Beschermd wonen is een regeling voor iedereen die niet meer zelfstandig kan wonen vanwege psychische en/of psychosociale problematiek. Wanneer ambulante hulp aan huis (begeleid wonen) niet voldoende is, wordt middels beschermd wonen een kamer aangeboden in een instelling of wooninitiatief. Hier worden de bewoners intensief ondersteund in de dagelijkse activiteiten. Er wordt gezorgd voor een stabiele omgeving, dagelijkse regelmaat en een zinvolle dagbesteding; er wordt gewerkt vanuit de mogelijkheden.

Afhankelijk van de behoeften en het aanbod van de woonvorm kan er ook begeleiding zijn bij het huishouden, het maken van sociale contacten en eventuele verzorging en verpleging. Klinische opname of wonen op een gesloten afdeling valt niet onder beschermd wonen.

Waar kan je beschermd wonen?

Er zijn in Nederland tienduizenden mensen die beschermd wonen, verdeeld over verschillende soorten woongroepen en woonvormen. Zo kun je voor beschermd wonen terecht in een gespecialiseerde GGZ-instelling of een groot Regionaal Instituut beschermd wonen (RIBW), maar ook bij veel zorgboerderijen of woonvormen van zorgorganisaties in een normale wijk, of bij een een kleinschalig ouderinitiatief. Afhankelijk van je capaciteiten en wensen kun je worden geplaatst in een grote of kleine woongroep, in een woning midden in de drukke stad of juist op het rustige platteland, in een grote instelling, in een kleinschalig wooninitiatief, of iets er tussenin. Kortom; er is van alles mogelijk en het is de moeite waard je te verdiepen in de verschillende opties voordat je een keuze maakt. Lees hier meer over waar je kunt beschermd wonen.

Voor wie is beschermd wonen bedoeld?

Beschermd wonen is bedoeld voor jongvolwassenen en volwassenen (ben je nog geen 18 jaar, dan val je onder de jeugdwet, voorheen jeugdzorg). Er is geen strikte omschrijving van de problematiek en stoornissen die wel of niet passen binnen beschermd wonen. Er wordt altijd gekeken naar jouw specifieke situatie om te bepalen of beschermd wonen een uitkomst is: waar woon je nu, wat kun je zelf, wat gaat er goed en wat niet?

De verschillende woonvormen hebben vaak een specialisatie; zo kunnen ze zich specifiek richten op mensen met bijvoorbeeld autisme, persoonlijkheidsstoornissen of verslavingsproblematiek. Of op een dubbele diagnose, bijvoorbeeld een licht verstandelijke beperking in combinatie met een gedragsstoornis. Binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zijn er beschermd wonen woongroepen met veel verschillende specialisaties. Naast psychische stoornissen valt hieronder ook psycho-sociale problematiek. Lees hier meer over de verschillende soorten stoornissen en andere problematiek waarbij beschermd wonen een uitkomst kan bieden.

Wat voor dagbesteding of werk past bij beschermd wonen?

Behalve een ondersteunde woonsituatie hoort ook een zinvolle dagbesteding bij beschermd wonen. Hiertoe zijn veel verschillende mogelijkheden. Als je bijvoorbeeld beschermd woont op een zorgboerderij, dan zal er meestal op en rondom het erf passend werk of dagbesteding worden aangeboden. In grote GGZ-instellingen wordt soms ook op het terrein dagbesteding aangeboden, bijvoorbeeld in een werkplaats, restaurant of winkel. Maar als dit niet bij je past, of als er niets wordt aangeboden, bijvoorbeeld als je in een woongroep in een gedeelde woning in de stad woont, zal er iets anders gevonden moeten worden.

Afhankelijk van je capaciteiten en wensen wordt er met jou gekeken of je dagbesteding bij een andere instelling kunt krijgen, of dat er passend werk voor je wordt gezocht in de buurt. Of misschien heb je al een zinvolle daginvulling, die je wilt houden terwijl je verhuist naar een beschermd wonen locatie. Wanneer beschermd wonen wordt ingezet als opstap naar zelfstandigheid kan hier rekening mee worden gehouden bij het kiezen van de werkzaamheden overdag. Je kunt bijvoorbeeld ervaring opdoen bij een bakker, fabriek of supermarkt, zodat je hier een betaalde baan krijgt als je je weg naar zelfstandigheid weer hebt gevonden. Lees hier meer over werken en dagbesteding bij beschermd wonen.

Hoe werkt de aanmelding en opname?

Sinds 2015 wordt beschermd wonen niet langer gefaciliteerd door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) en het Zorgkantoor, maar door de gemeenten. Om wat efficiënter te werken hebben gemeenten besloten samen te werken. De 390 Nederlandse gemeenten hebben de Wmo, en daarmee beschermd wonen, verdeeld over 43 centrumgemeente-regio’s.

Centrumgemeentes

Om aanspraak te maken op beschermd wonen heb je een indicatie nodig van de centrumgemeente waar je onder valt. Lees hier hoe je een indicatie aanvraagt bij jouw centrumgemeente.

Hoe wordt beschermd wonen gefinancierd?

Sinds 2015 wordt beschermd wonen niet langer gefinancierd uit de AWBZ, maar vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dat kan gebeuren middels Zorg in Natura (ZIN) bij gecontracteerde zorgaanbieders, of middels een PGB bij een instelling die je zelf hebt uitgekozen. De betaling wordt geregeld door de Sociale Verzekerings Bank (SVB). Afhankelijk van je situatie wordt er ook een eigen bijdrage van je gevraagd door het CAK. Lees hier meer over de Wmo, het PGB en de eigen bijdrage.