Kort gezegd zijn er bij de keuze waar je beschermd wilt gaan wonen drie factoren belangrijk waarin je deze woonvormen kunt onderscheiden: het soort organisatie, het soort woning en het soort ondersteuning.

Organisaties die beschermd wonen aanbieden

Van grootschalige RIBW-instellingen tot kleinschalige ouderinitiatieven en alles er tussenin; er zijn veel verschillende soorten zorgaanbieders die beschermd wonen aanbieden, allemaal met een eigen insteek. Hier zullen we de verschillende soorten organisaties bespreken en vergelijken die beschermd wonen aanbieden.

GGZ-instellingen

Instellingen voor Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ-instellingen) bieden geneeskundige zorg, zoals behandeling door een psychiater of psycholoog. Ook zijn ze, samen met de huisarts, verantwoordelijk voor eventuele medicatie. De meeste aanbieders van beschermd wonen hebben geen psychiaters en psychologen in dienst. Daarom werken ze vaak samen met GGZ-instellingen, waardoor je alle zorg krijgt die je nodig hebt.

Sommige grote GGZ-instellingen bieden behalve geneeskundige zorg zelf ook beschermd wonen aan. In dat geval bieden ze niet alleen geneeskundige zorg, maar ook de ondersteunende zorg die je in een woonvorm voor beschermd wonen vind.

RIBW-instellingen

Van oudsher zijn RIBW-instellingen de aangewezen plek voor beschermd wonen, RIBW staat immers voor Regionaal Instituut Beschermd Wonen. Inmiddels is beschermd wonen op veel meer plekken mogelijk, maar RIBWs behoren nog steeds tot de grootste instellingen die beschermd wonen aanbieden. In enkele gemeenten valt zelfs 90% van de woonvormen onder het beheer van een RIBW. Dit is ook de reden dat veel mensen niet weten dat er veel andere locaties van beschermd wonen zijn, die ook de moeite waard zijn te overwegen.

Kiezen voor een grote zorgaanbieder als een RIBW-instelling heeft zowel voor- als nadelen. Een voordeel is bijvoorbeeld dat er meestal veel ervaring en specialistische zorg aanwezig is. Een nadeel kan zijn dat er meestal geen vaste dagelijkse begeleiders zijn, wat vaak wel het geval is in een zorgboerderij of kleinschalig wooninitiatief. Of een RIBW voor jou de beste plek is hangt af van je situatie en voorkeuren. Of misschien maakt het je niet zoveel uit, omdat je andere afwegingen belangrijker vind, zoals de locatie of de sfeer van de woonvorm. In het woonvormen-overzicht op deze website kun je je situatie en voorkeuren ingeven en zie je vanzelf of er een RIBW-instelling bij je in de buurt is die bij je past.

Zorgboerderijen

Behalve voor de dagbesteding kun je bij veel zorgboerderijen ook terecht voor beschermd wonen. Je woont dan op de boerderij, waar je overdag dagbesteding krijgt en daarnaast wordt ondersteund in de dagelijkse bezigheden. Je krijgt je eigen woon/slaapkamer en meestal is er een gezamenlijke ruimte aanwezig waar je je medebewoners kunt treffen als je daar behoefte aan hebt. De groepen zijn vaak relatief klein en vaak heb je vaste begeleiders. Als je op zoek bent naar een prikkelarme omgeving, of liever niet in de stad woont is een zorgboerderij misschien iets voor jou.

Kleinschalige initiatieven

Sinds de invoering van het Persoons Gebonden Budget (PGB) is het mogelijk zelf te bepalen waar je je zorg 'inkoopt'. Waar voorheen slechts enkele grote organisaties beschermd wonen aanboden, zijn er als gevolg van de PGB-regeling de afgelopen jaren veel kleinschalige aanbieders ontstaan. Inmiddels zijn enkele daarvan gegroeid en daardoor niet meer kleinschalig te noemen.

Ook zijn veel zorgaanbieders die aanvankelijk gebruik maakten van PGBs inmiddels Wmo-contractpartners van gemeenten. Dit alles heeft erin geresulteerd dat er een legio aan verschillende kleinschalige en minder kleinschalige aanbieders van beschermd wonen actief zijn. Elk met zijn eigen specialisme en kwaliteiten. Op deze website kun je ze heel makkelijk doorzoeken en een aanbieder vinden die past bij wat jij zoekt.

Het soort woning

Er zijn veel verschillende soorten woningen waar beschermd wonen wordt aangeboden. De soort woning is niet gebonden aan het soort instelling. Veel instellingen proberen namelijk een divers aanbod van woningen te kunnen bieden.

Appartement of zorgcomplex

Wanneer je het liefst zo zelfstandig mogelijk woont kan een appartement met eigen badkamer, keuken en woonkamer een oplossing zijn. Meestal zijn er meerdere van zulke appartementen bij elkaar te vinden, omdat er bij beschermd wonen altijd begeleiding nabij moet zijn. Ook zijn er varianten waarbij ruimtes gedeeld worden, zoals de keuken, de badkamer of een gezamenlijke woonkamer. Zo kun je je terugtrekken in je kamer als je daar behoefte aan hebt, terwijl je toch deel kan nemen aan gezamenlijke activiteiten wanneer je dat wilt.

Groepssamenstelling

Behalve het soort kamer / appartement is er ook verschil in de groepssamenstelling binnen beschermd wonen. In sommige woonvormen zit je in een erg kleine groep, terwijl andere instellingen juist werken met grote groepen mensen die samen beschermd wonen. Er zijn woonvormen met alleen mannen of alleen vrouwen, of juist gemengd. En sommige zorgaanbieders vinden het belangrijk dat alle groepsleden dezelfde problematiek hebben, terwijl andere juist een mix maken van verschillende soorten problematiek en persoonlijkheden. Natuurlijk is het niet mogelijk om op deze site te zien welke persoonlijkheden de groepsgenoten in elke woonvorm hebben. Wel kun je bij het zoeken naar een woonvorm aangeven of je liever in een grote groep zit, of in een kleine.

Locatie

Een derde aspect van de woning is de locatie. Ook dit is een zeer persoonlijke keuze, die moet passen bij je situatie en problematiek. Veel mensen die beschermd wonen vinden het prettig om zo veel mogelijk deel te nemen aan de maatschappij en daarom midden in de stad te wonen. Zo kom je sneller en vaker in contact met buurtgenoten en kun je gemakkelijker werken aan een sociaal leven. Je staat daarmee midden in de samenleving, precies zoals het nieuwe overheidsbeleid met de participatiemaatschappij wil bereiken. Maar niet voor iedereen is het hoogste goed; sommige mensen zijn juist op zoek naar een rustige, prikkelarme omgeving en wonen daarom liever op het platteland, tussen het groen.

Het soort ondersteuning

Het derde aspect van de woonvorm is het type ondersteuning dat geboden wordt. Ondersteuning kan verschillen in leverbare onderdelen, zo is bijvoorbeeld ondersteuning bij het koken soms wel en soms niet mogelijk. Maar ondersteuning kan ook verschillen in de manier van aanpak, zoals meer groepsgesprekken of meer individuele gesprekken.

Leverbare onderdelen

Binnen beschermd wonen kan bij verschillende zaken ondersteuning worden geboden. Het is belangrijk om een woonvorm uit te kiezen waar alle ondersteuning die je nodig hebt ook wordt aangeboden. Houd er wel rekening mee dat je niet automatisch alle ondersteuning krijgt die leverbaar is; alleen als je die ondersteuning ook echt nodig hebt kun je er gebruik van maken. Het is bij beschermd wonen namelijk altijd de bedoeling dat je binnen je capaciteiten zo zelfstandig mogelijk bent.

Verzorging en verpleging

Twee verschillende zaken, maar ze worden meestal wel gebundeld aangeboden. Als je verzorging en/of verpleging nodig hebt kun je op deze site een woonvorm zoeken met deze ondersteuning.

Ondersteuning bij het koken

Vaak is het de bedoeling dat bewoners zelf hun maaltijd koken, soms in groepsverband en soms individueel, maar er zijn ook woonvormen waar voor je gekookt wordt als je dat zelf niet kunt.

Ondersteuning bij het huishouden

Bij ondersteuning in het huishouden wordt bedoeld dat er wordt meegekeken of het je lukt om je kamer of appartement netjes en schoon te houden en andere zaken in en om het huis netjes te regelen. Indien dit niet lukt wordt je hierin geholpen in woord en/of daad, afhankelijk van de noodzaak.

Ondersteuning bij de administratie

Als je beschermd woont zijn er geldzaken en andere administratie die moet worden bijgehouden. Vaak is er een bewindvoerder die een groot deel van je financiën beheert, zoals je huur, verzekeringen en andere belangrijke uitgaven. Daarnaast is er bij veel woonvormen ondersteuning bij de administratie. Die kan bestaan uit het helpen bij het maken van keuzes van uitgaven met zakgeld en het doornemen van de post, vooral als er ingewikkelde brieven komen van verschillende instanties.

Ondersteuning bij het dagstructuur

Om ervoor te zorgen dat je zoveel mogelijk een normaal dagritme hebt is ondersteuning bij dagstructuur vaak een belangrijk onderdeel van beschermd wonen. Daarom wordt deze vorm van ondersteuning in vrijwel elke woonvorm gegeven.

Ondersteuning bij het sociale contacten

Sommige mensen die beschermd wonen hebben moeite met het maken en bijhouden van sociale contacten. Daarom zijn er woonvormen waar je hierbij ondersteuning krijgt.

Manier van aanpak

Behalve welke ondersteuning wordt gegeven zijn er ook verschillen in de manier waarop deze ondersteuning wordt gegeven.

Groepsgesprekken of individueel

Zo zijn er woonvormen waar zoveel mogelijk zaken met de hele groep worden besproken in vaste groepsgesprekken, soms een, soms meerdere keren per dag. Je krijgt op die manier een hechtere band met je groepsgenoten. Maar er zijn ook woonvormen waarbij je juist meer individuele begeleiding krijgt. Wat het beste werkt, is afhankelijk van jouw situatie.

24 uur begeleiding aanwezig

Een ander verschil in de manier van aanpak is het wel of niet 24 uur per dag aanwezig zijn van begeleiding. In veel gemeenten wordt geëist dat er bij een woonvorm voor beschermd wonen 24 uur per dag begeleiding in het pand aanwezig is, of er uiterlijk binnen 5 minuten moet kunnen zijn. Maar in andere gemeenten wordt hier wat soepeler mee omgegaan en kan het ook wat langer duren. Wel moet er bij beschermd wonen in elk geval 24 uur per dag begeleiding oproepbaar zijn voor noodgevallen. Is het in in jouw situatie noodzakelijk dat die begeleiding ook 24 uur per dag aanwezig is in het gebouw? Houd hier dan rekening mee bij het zoeken van een woning. In ons woonvormen overzicht kun je hierop filteren.

Vaste persoonlijke begeleider(s)

Bij beschermd wonen wordt je ondersteund door begeleiders. Afhankelijk van de werkwijze van de zorgaanbieder kan het zo zijn dat je hiervoor altijd een vaste begeleider hebt, maar ook dat er veel gerouleerd wordt, waardoor je vaak verschillende gezichten ziet. Het is bijna nooit zo dat je maar één medewerker van de zorgaanbieder spreekt, vooral bij wat grotere organisaties.

Daarom hebben we in onze woning zoekmachine ingebouwd dat je kunt zoeken op woonvormen waar je in elk geval één vaste begeleider hebt die je elke werkdag spreekt (met uitzondering van vakanties), als je daar behoefte aan hebt. Als je veel waarde hecht aan vaste begeleiders kun je misschien ook eens kijken naar zorgboerderijen. Lang niet overal, maar op veel plaatsen woon je echt bij de zorgboer en zorgboerin in huis, die in principe dus ook 7 dagen per week aanwezig zijn.