Veel mensen halen ‘begeleid wonen’ en ‘beschermd wonen’ door elkaar, terwijl er een groot verschil is tussen de twee. En dan hebben we het nog niet gehad over de termen ‘begeleid zelfstandig wonen’ en ‘begeleid wonen plus’. Hoe zit het nu? Dat lees je op deze pagina.

Begeleid (zelfstandig) wonen

Wanneer je vanwege psychosociale problemen niet zelfstandig kunt wonen zijn er verschillende vormen van hulp mogelijk, waaronder begeleid wonen en beschermd wonen. Hulpverleners en medewerkers van de afdeling Toegang van je gemeente (ook wel het WMO-loket genoemd) bekijken samen met jou welke vorm het beste aansluit op je situatie. Hierbij ligt de voorkeur altijd bij zo veel mogelijk zelfstandigheid. Daarom wordt allereerst bekeken of je in je huidige woning kunt blijven wonen en begeleiding aan huis voldoende is. Deze vorm wordt begeleid zelfstandig wonen genoemd, of kortweg begeleid wonen. Begeleid wonen is dus ambulante zorg, dat wil zeggen; de zorgverlener komt naar je toe. Begeleid wonen is ook extramurale zorg, dat wil zeggen; je woont niet in een instelling. Als je begeleid woont wil dat niet zeggen dat al je zorg thuis wordt geleverd, het kan bijvoorbeeld zijn dat je naast je begeleiding aan huis regelmatig naar een zorginstelling gaat voor een gesprek of behandeling.

Beschermd wonen

Wanneer begeleid wonen niet voldoende ondersteuning kan bieden, bijvoorbeeld omdat je 24/7 ondersteuning in de nabijheid nodig hebt, kan beschermd wonen in beeld komen. De zorgverlener komt dan niet alleen op geregelde tijden bij je langs, maar is altijd aanwezig of oproepbaar. In het verleden was het zo dat beschermd wonen altijd betekent dat je in de woning van een zorgaanbieder woont. De laatste jaren is er echter een kanteling waar te nemen, waarbij de zorg en woning indien mogelijk gescheiden blijven. In het geval van gescheiden zorg en woning zit het verschil tussen begeleid wonen en beschermd wonen vooral in de intensiteit van de zorg en ondersteuning die je krijgt, zoals de hoeveelheid 1-op-1 begeleiding en de 24/7 beschikbaarheid van ondersteuning in je nabijheid. Lees hier meer over wat beschermd wonen is en waar je beschermd kunt gaan wonen.

Begeleid wonen plus

Begeleid wonen plus is een tussenvorm, waarbij meer intensieve ondersteuning wordt geboden dan bij begeleid wonen, maar minder dan bij beschermd wonen. Begeleid wonen plus is ontstaan omdat een aantal gemeenten vond dat het verschil tussen begeleid wonen en beschermd wonen te groot is. Door dit grote verschil is het een vrij grote stap om door te stromen van beschermd naar begeleid wonen. Begeleid wonen plus als tussenvorm heeft als doel de doorstroom sneller en duurzamer (zonder terugval) te laten plaatsvinden.

Omklapwoningen

Een andere manier om de doorstroom van beschermd naar begeleid wonen te maken is de zogenaamde omklapwoning. Omklapwoningen zijn woningen waar je eerst beschermd woont, maar die je later zelf kunt huren zodat je niet hoeft te verhuizen als je stappen richting zelfstandigheid hebt kunnen maken. Je kunt zo dus overstappen van beschermd wonen naar begeleid wonen zonder te verhuizen. Omklapwoningen zijn niet in elke gemeente aanwezig. De beschikbaarheid is afhankelijk van de lokale samenwerking tussen zorgaanbieders, woningcorporaties en gemeenten.

Begeleid wonen in jouw gemeente

Sinds 2015 is de lokale gemeente verantwoordelijk voor ondersteuning van mensen met psychosociale problematiek. Omdat gemeenten voor een deel zelf hun beleid mogen bepalen zijn er verschillen ontstaan in de manier waarop ze ondersteuning organiseren. Een gevolg hiervan is dat niet elke gemeente precies hetzelfde bedoelt met de termen begeleid wonen en beschermd wonen. Een voorbeeld hiervan is dat sommige gemeenten vinden dat bij beschermd wonen altijd 24/7 begeleiding in het pand aanwezig moet zijn. Terwijl andere gemeenten het voldoende vinden als begeleiding binnen 5 minuten (of binnen 1 kilometer) aanwezig kan zijn. Ook zijn er gemeenten die hierover helemaal geen afspraken hebben gemaakt met zorgaanbieders.

Hoe begeleid gaan wonen?

Om zeker te weten of je in aanmerking komt voor begeleid wonen, begeleid wonen plus of beschermd wonen, en welke ondersteuning daar precies bij hoort, kun je aankloppen bij je gemeente. Daar kun je een zogenaamd keukentafelgesprek aanvragen. Tijdens dit gesprek wordt ingeschat hoe veel zorg en ondersteuning je nodig hebt. Ook wordt uitgelegd of je gebruik kunt maken van beschermd wonen, begeleid wonen of een tussenvorm. Als de gemeente oordeelt dat je recht hebt op beschermd wonen kun je op deze website een aanbieder zoeken die aansluit op je behoeften en wensen. Als de gemeente oordeelt dat je voldoende hebt aan de ondersteuning van begeleid wonen kun je je gemeente vragen welke zorgaanbieder jou het beste kan helpen.