Als je beschermd wilt gaan wonen kom je veel verschillende afkortingen en begrippen tegen. Op deze pagina bespreken we de meest voorkomende. Ook leggen we uit wat jij erover moet weten, waar je meer informatie kunt vinden, en welke begrippen al niet meer van toepassing zijn door de veranderingen in de zorg.

Inhoudsopgave

Spring naar:

De afkortingen en begrippen

Ambulant

Zorg die je in je eigen woning ontvangt wordt ambulante zorg genoemd, of ook wel extramurale zorg. Beschermd wonen is geen vorm van ambulante zorg, omdat je bij beschermd wonen zorg krijgt in de woning van de zorgaanbieder (dat heet intramuraal).

AWBZ

De AWBZ bestaat niet meer sinds 2015. Deze is vervangen door de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en de Wet Langdurige Zorg (Wlz). Beschermd wonen valt onder de Wmo en is in principe tijdelijk (maximaal drie jaar, maar verlenging is mogelijk). Verstandelijke beperkingen en chronische ziektes zijn per definitie niet tijdelijk en vallen daarom onder de Wlz.

Begeleid wonen

Veel mensen en organisaties halen de begrippen beschermd wonen en begeleid wonen door elkaar. Er is echter een groot verschil tussen die twee. Bij begeleid wonen krijg je ambulante begeleiding en ondersteuning in je eigen woning. Bij beschermd wonen woon je in een woning van de zorgaanbieder en is 24 uur per dag begeleiding en ondersteuning oproepbaar of aanwezig.

Beschermd wonen

Beschermd wonen is bedoeld voor iedereen die door psychische stoornissen of psychosociale problematiek zich zelfstandig niet kunnen redden. Er zijn veel verschillende soorten zorgaanbieders waar je beschermd kunt wonen. Lees meer over beschermd wonen.

CAK

Het CAK regelt de eigen bijdrage die je betaalt voor je zorg. Afhankelijk van de hoogte van je inkomen en je situatie wordt er een bepaalde eigen bijdrage van je gevraagd.

Centrumgemeente

Sinds 2015 wordt beschermd wonen niet meer door het zorgkantoor en CIZ geregeld, maar zijn de gemeenten ervoor verantwoordelijk. Lokale gemeenten werken samen bij het organiseren van beschermd wonen. Daardoor moet je vaak niet bij je eigen gemeente zijn, maar de 'centrumgemeente' die ook voor jouw gemeente beschermd wonen regelt.

CIZ

Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) is sinds 2015 alleen nog maar verantwoordelijk voor de indicaties van blijvende zorg, zoals chronische ziekten en verstandelijke beperkingen. Mensen met psychische stoornissen of psychosociale problematiek kunnen voortaan terecht bij de gemeente, of in het geval van beschermd wonen bij de centrumgemeente.

Dagbesteding

Bij beschermd wonen hoort ook een zinvolle daginvulling. Dagbesteding is hier een vorm van. Lees hier meer over dagbesteding of werken in combinatie met beschermd wonen.

Eigen bijdrage

Als je beschermd woont moet je meestal een eigen bijdrage betalen. Dit wordt bepaald en geregeld door het CAK.

GGZ

Een organisatie die Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ) aanbiedt, bestaat vaak voornamelijk uit behandelaars, zoals psychiaters. Er zijn ook GGZ-instellingen die beschermd wonen bieden.

Indicatie

Een indicatie krijg je als er is vastgesteld dat je bepaalde zorg nodig hebt. Tegenwoordig ga je voor een indicatie beschermd wonen naar je centrumgemeente en niet meer naar het CIZ.

Intake

Voordat je bij een zorgaanbieder beschermd kunt gaan wonen doorloop je een intakeprocedure. Die procedure is bij elke zorgaanbieder anders, soms heel informeel tijdens een kopje koffie, soms met redelijk wat papierwerk. Een intakeprocedure is ervoor om vast te stellen of de zorgaanbieder een goede plek voor je kan bieden.

Jeugdwet

Sinds 2015 valt alle psychische en psychosociale zorg voor jongeren onder de 18 jaar onder de jeugdwet en dus niet onder de WMO.

Keukentafelgesprek

Als je bij de centrumgemeente hebt aangegeven dat zelfstandig wonen niet lukt, zal de afdeling Toegang van de gemeente met je in gesprek gaan om te kijken wat je allemaal wel en wat je niet zelfstandig kan. Aan de hand van dit zogenaamde keukentafelgesprek wordt bepaald welke soort zorg bij jou past. Zo kan de conclusie zijn dat je begeleid gaat wonen, dus met ambulante begeleiding in je eigen huis. Of juist dat je beschermd gaat wonen en dat je op deze website een woonvorm mag uitkiezen.

Keuzevrijheid

In Nederland hebben we gekozen voor marktwerking in de zorg. Dat wil zeggen dat er veel zorgaanbieders actief zijn, die allemaal proberen de beste zorg te leveren en zo met elkaar te concurreren. Dat is gunstig voor jou. Want zorgaanbieders doen daardoor extra hun best om je tevreden te laten zijn over je zorg. Je kunt zelf kiezen waar je beschermd wilt wonen, dus maak gebruik van het overzicht op deze website om de zorgaanbieder te vinden waarvan je denk dat je het beste op je plek zit.

Ouderinitiatief

Een ouderinitiatief is een kleinschalige woonvorm die is opgericht door de ouders van (enkele) bewoners van de beschermde woonvorm. Bijvoorbeeld omdat ze niet tevreden waren over de zorginstelling waar hun zoon of dochter eerst woonde, omdat ze hun kind graag dichter bij huis zagen, of omdat ze zelf nieuwe ideeën hadden over de ideale vorm van zorg. Soms wordt de zorg in een ouderinitiatief ingekocht bij een externe partij en soms heeft het ouderinitiatief zelf zorgverleners in dienst. Soms werken de ouders van de bewoners ook mee in de zorg.

Overgangsrecht

In 2015 is er veel veranderd in de zorg. Voor de mensen die voor 2015 al beschermd woonden is er het overgangsrecht. Dat houdt in dat je in principe mag blijven wonen waar je woont, maar dat de gemeente wel samen met jou zal bekijken of je misschien al toe bent aan een volgende stap, zoals in een eigen huis wonen, al dan niet met ambulante begeleiding.

PGB

Het Persoons Gebonden Budget (PGB) is ingevoerd om tegemoet te komen aan de wens van mensen om zelf hun zorg in te kopen. Naast professionele grootschalige organisaties werd het door het PGB mogelijk zorg in te kopen bij kleinschalige organisaties, zelfstandigen, familie en andere mensen in de eigen sociale kring. Inmiddels zijn veel kleine PGB-zorgverleners uitgegroeid tot grote organisaties.

Psychosociaal

Psychosociale problematiek bestaat uit een combinatie van een psychisch probleem en een sociaal probleem. Vaak hangen deze namelijk samen: door de sociale omgeving kunnen psychische effecten versterkt worden en door psychische problematiek kan een sociale instabiliteit vergroot worden. Beschermd wonen wordt vaak ingezet als oplossing voor psychosociale problematiek.

RIBW

Een Regionaal Instituut Beschermd Wonen (RIBW) is vaak een grote organisatie die al lange tijd veel mensen opvangt en ondersteund. Veel organisaties die beschermd wonen aanbieden noemen zichzelf geen RIBW, maar gewoon een woonvorm voor beschermd wonen.

SVB

De Sociale Verzekerings Bank (SVB) beheert de geldstromen voor beschermd wonen.

Toegang

De afdeling Toegang van de gemeente bepaalt tijdens een zogenaamd keukentafelgesprek welke soort en hoeveel zorg je nodig hebt. Afhankelijk hiervan krijg je een indicatie en kun je een zorgaanbieder uitzoeken, of gebruik maken van een instelling die de gemeente je voorstelt. Als er een indicatie is afgegeven heb je altijd de vrijheid zelf te bepalen waar je de zorg wilt krijgen, door gebruik te maken van het PGB.

Wlz

De Wet Langdurige Zorg (Wlz) is bedoeld voor mensen met blijvende problematiek, zoals chronische ziekten en verstandelijke beperkingen. En dus niet voor psychische of psychosociale problematiek. De Wlz is dan ook niet bedoeld voor beschermd wonen.

Wmo

De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) heeft sinds 2015 de AWBZ vervangen. De Wmo wordt uitgevoerd door de gemeente. Omdat beschermd wonen valt onder de Wmo heb je altijd goedkeuring van de gemeente nodig om beschermd te kunnen gaan wonen.

Woongroep

Bij beschermd wonen woon je meestal (maar niet altijd) in een woongroep, dat wil zeggen dat je bijvoorbeeld een woonkamer, keuken en badkamer deelt met mensen uit je woongroep. Zo kun je leren van elkaar en is het gemakkelijk om sociale contacten bij te houden.

Wooninitiatief

Een aanbieder van beschermd wonen kan door de ouders van de bewoners zijn opgericht, het heet dan een ouderinitiatief. Maar omdat het voor iedereen mogelijk is een dergelijk initiatief te starten zijn er ook wooninitiatieven die door andere mensen zijn opgericht. Die initiatieven kunnen zichzelf daarom een wooninitiatief noemen.

Woonvorm

Als je niet zelfstandig kunt wonen in je eigen huis, maar beschermd gaat wonen in een woning van een zorgaanbieder, zijn er veel verschillende woonvormen waar je terecht kunt. Een appartement in een appartementencomplex bijvoorbeeld, kan een woonvorm zijn voor beschermd wonen. Of wonen in een woongroep in een normaal huis in de wijk. Een andere woonvorm is bijvoorbeeld een zorgboerderij waar je naast dagbesteding kunt wonen.

Zelfredzaamheid

De zorg in Nederland is er altijd op gericht je zelfredzaamheid te vergroten. Dat wil zeggen: dat je zo zelfstandig mogelijk kunt leven. Van de dingen die je zelf kunt wordt verwacht dat je ze ook zelf doet. En in wat je niet zo goed kunt wordt je ondersteund. Die ondersteuning is er altijd op gericht je in de toekomst weer zo zelfstandig mogelijk te laten worden. Daarom krijg je bij beschermd wonen niet altijd alle zorg die de aanbieder in huis heeft, maar alleen de zorg die je nodig hebt. En er wordt samen met jou bekeken hoe je kunt werken aan het vergroten van je zelfstandigheid.

Zelfregie

De overheid wil graag dat mensen zo veel mogelijk zelfstandig keuzes kunnen maken over wat ze denken dat goed voor ze is. Dat geldt ook voor de zorg. Als je zelf in staat bent je zaakjes te regelen, dan moet dat kunnen. In de zorg komt dit erop neer dat je zelf een zorgaanbieder mag uitzoeken, als je denkt dat je dat kan en er vanuit de professionele zorg geen reden is om daaraan te twijfelen. Zelf de touwtjes in handen hebben, dat is zelfregie.

ZIN

Zorg in Natura (ZIN) is de term voor zorg die de gemeente voor je regelt. Deze zorg krijg je van de Wmo-contractpartners van de gemeente. Je kunt er ook voor kiezen om in plaats van Zorg in Natura een PGB te ontvangen. Je kan daarmee ook je zorg inkopen bij zorgaanbieders waar de gemeente geen contract mee heeft gesloten.

Zorgkantoor

Sinds 2015 is het zorgkantoor niet meer verantwoordelijk voor de vergoedingen van beschermd wonen. De SVB heeft deze taak overgenomen.